Mo mhíle slán leat a Éirinn bhocht… Scéalta na hImirce

San amhrán, Amhrán na Trá Báine, cuireann Bríd Ní Mháille a scéal imirce féin in iúl:

Mo mhíle slán leat a Éirinn bhocht, is breá an rud é an t-Earrach féin,
Níl caint ar obair bossannaí ná rud ar bith mar é,
Seal ag tarraingt fheamainne, ag cur fhataí nó ag baint fhéir,
Níl fear ar bith dhá bhoichte nach bhfuil feilm aige féin.

Céard iad na scéalta imirce atá ag muintir an ranga?

Image“Economic Pressure” le Seán Keating, 1923.

Dia dhaoibh! Henry French is ainm dom agus is as Gaillimh mé. Ach bhí orm Éire a fhágail i 1785. Bhí rudaí garbh ar na Caitlicigh agus na hÉireannaigh. Bhog mé go Tennesse i Meiriceá. Chuir an t-eachtra sin eagla agus sceitimíní orm. Chuir sé neirbhís orm. Mhúscail an t-aistear báid aiféala orm ach chuir brionglóid an turas ar ais an-dóchas orm.

 

Bhí Meiriceá an-mhór agus an-fiáin. Bhí an taobh tíre cosúil leis an mbaile.  Casadh cúpla Meiriceánach dúchais orm agus bhí cailín óg ann a chuir ag smaoineamh faoin bpósadh mé.

 Eileen French

 Rugadh mo sheanmháthair i 1872 i nDroichead na Banna, Contae an Dúin. D’fhág sí Éire agus tháinig sí go Meiriceá nuair a bhí sé fiche.

Bhí saol na tuaithe in Éirinn deacair ag an am sin. Bhí an daonra ag méadú agus ní raibh go leor oibre in Éirinn.

Tháinig sí go Meiriceá ar bhád. Bhí sé ag iarraidh slí bheatha níos fearr sa saol.

Sílim go raibh sé sásta i Meiriceá ach chaill sí a clann ar ais in Éirinn. D’oibrigh sí mar chailín aimsire. Ní raibh sé éasca obair a fháil, dá mba Éireannach thú.

Ní dóigh liom go raibh sé éasca a bheith ag obair do dhaoine saibhre i Meiriceá, ach creidim go raibh sí sásta a bheith anseo.

I mo thuairim, bhí mo sheanmháthair ina bean an-láidir!

 Mary Bednarz

 

Bí ag féachaint ar an bpictiúr den fhoireann. Tá mórán fir ina suí ansin. Feictear dom go bhfuil siad staidéartha, tréitheach, agus dóchasach. Cé hiad na fir? Bhuel, is eismircigh iad. Is as Cill Orglan i gContae Chiarraí iad. Tá an pictiúr breac, tirim anois agus tá sé an-luachmhar dom. Ag an am sin, bhí na fir ina gcónaí i Northampton, an baile beag tuaithe in Iarthar Massachusetts. D’imir siad peil Ghaelach go trodach agus d’oibrigh siad go crua ar an iarnróid Boston agus Maine. Chruthaigh siad tacaíocht le chéile sa phobal, sa teaghlach aghus ar an bpáirc.

D’imigh siad as Éirinn i míle ocht gcéad nócha is a cúig. Ní raibh mórán oibre i gCiarraí ag an am sin. Táim cinnte go raibh sé deacair dul ar imirce, ach ní dhéanfadh siad dearmad ar a gceantar, a dtuismitheoirí ná a gcairde. Bheadh an teanga, na cairde agus an cultúr difriúil, ach bhí Meiriceá ag fás agus ag soláthar deiseanna móra ar son gach duine. Cé go raibh sé difriúil, bhí sceitimíní orthu. Sula i bhfad, áfach, cuireadh faoi chois iad sa timpeallacht nua. Mar sin féin, rug siad bua ar na constaicí.

 

Ar dtús, bhí aiféala agus brón orthu. Ansin, shocraigh siad síos ina gceantar nua. Bhí siad dícheallach agus díograiseach. Sa deireadh, d’éirigh siad ráthúil. Bhí a shliocht orthu, d’éirigh an saol leo. Ach, tá ceist agam ort a léitheoir: conas a dhéanann tú rath a thomhais? An raibh saol níos fearr anseo i Meiriceá nó in Éirinn? Braitheann sé, is dócha.

 

Is fada an t-achar ó Chil Orglan. Chuaigh mo sheanathair ó Chobh go Nua Eabhrac. Bhuail sé leis na daoine eile óna cheantar. Bhí siad ag dul go bailte mar Hartford, Springfield, agus Holyoke. Ba é Diarmuid an duine ba shine sa teaghlach. Ní raibh aithne aige ar aon duine i Northampton, ach bhí obair ansin. Ba duine neamhspléach é.

 

Cad a cheap sé nuair a shroich sé an áit? Bhí sé níos aistí ná mar a shíl sé! Ní raibh fáílte mhór roimhe. An raibh sé níos áille ná Cil Orglan? An raibh sé trína chéile? Ar thapaigh sé na deiseanna? Maidir leis an aimsir, bhí sé níos fuaire sa gheimhridh agus níos teo sa samhradh. Ba chuma leis.

 

Mar a deireann an seanfhocal, is cuma leis an óige cá leagann sí a cos. Beannacht Dé lena anam. 

Gearóid Costello

Advertisements

Céard é a chuireann áthas nó fearg ort?

Image

 

 

Gearóid Costello

Cuireann taisteal áthas orm anois. Nuair a bhínn ag obair, áfach, théinn ar turas trí nó ceithre lá gach seachtain. Bhínn faoi bhrú bualadh le daoine agus feabhas a thaispeáint ar son na comhlachta.

 

Anois nach bhfuilim ag obair, bím ag taisteal le mo bhean chéile. Bainimid sult as ár am le chéile, agus bainimid sult as na daoine, as na háiteanna, agus as na bailte difriúla.

 

Bhíomara ag caint le beirt ón Astráil cúpla seachtain ó shin in Isle D’Orléans, Québec. Rugadh agus tógadh sa Fhrainc agus san Iodáil iad. Anois, tá siad ina gcónaí san Astráil. Bhí scéalta ana-shuimiúla acu. Labhraíomar faoin aontachtachas agus faoin neamhspleáchas. Bíonn sé níos fusa caint faoi shonraí mar seo nuair a bhíonn tú ag taisteal. Is rud, deas, socair agus suimiúil atá ann dúinn. Tugann sé faoiseamh agus briseadh do mo bhean chéile freisin toisc go mbíonn sí ag obair fós. Bím sona sásta nuair a bhíonn sí sona sásta.

Díreach ar aghaidh chuig an chéad aerfort eile nó an chéad staisiún traenach eile!

 

Eileen French

 

Musclaíonn sé fearg ionam nuair a bhíonn daoine ag mí-úsáid ainmhithe. Tá sé uafásach agus tá na daoine olc. Is rud an-ghránna atá ann.

 

Cuireann sé an-sonas orm nuair a bhíonn mo chait ag súgradh. Is breá liom iad a fheiceáil ag rith agus ag iomrascáil le chéile. Tá siad an-ghreannmhar. 

 

Nóirín

 

Cuireann sé an-fhearg orm nuair a chloisim polaiteoirí i Washington DC. ag caint i gciorcal agus ag déanamh rud ar bith. Bím trína chéile nuair a iompraíonn siad cosúil le leanaí beaga. Tá sé náireach. Idir an dá linn, tá ár dtír i go leor trioblóide agus fulaingíonn mórán daoine. Tá imní agus tá eagla orm.

 

 

A dhialann, a chara…

Léigh muid sliocht sa rang ó dhialann Anne Frank, arna aistriú ag Pádraig de Bléine.

Unknown-2

Seo céard a scríobh muid féin:

A dhialann,

Bím ag suí i gcaife Cushman i m’aonar Dé Luain. Bím ag ithe bricfeasta- ceapaire, uibheacha, bagún agus cupán caife bán.

Tá beirt i mo theaglach: mé féin agus mo mhac. Fíor is ainm dó. Tá sé dhá bhliain go leith d’aois.

Is teiripeoir suathaireachta mé. Téim ag obair Dé Luain, Dé Máirt, Dé Céadaoin, Dé hAoine agus dhá Shatharn sa mí. Oibrím sa bhaile Dé Máirt agus Déardaoin- bím sa bhaile le mo mhac.

Mise a dhéanann na jabanna ar fad sa teach! Bíonn mo mhac ina chuidiú maith dom- ach tá sé róbheag fós d’obair mhór!

Go dtí amárach,
Saoirse

Céard é a thugann faoiseamh duitse?

Faoiseamh A Gheobhadsa

Léigh muid an dán cáiliúil ‘Faoiseamh a gheobhadsa’ le Máirtín ó Direáin agus chuimhnigh muid ar na rudaí a thugann faoiseamh dúinn féin.

Image

Faoiseamh a gheobhadsa

le Máirtín ó Direáin

Faoiseamh a gheobhadsa
Seal beag gairid
Ar oileán mara,
Ag siúl cois cladaigh
Maidin is tráthnóna
O Luan go satharn
Thiar ag baile.

Faoiseamh a gheobhadsa
Seal beag gairid
I measc mo dhaoine,
Ó chrá croí,
Ó bhuairt aigne,
Ó uaigneas duairc,
Ó chaint ghontach,
Thiar ag baile.

Eileen French:

Rud a thaitníonn liom ná ag foghlaim. Tugann sé dúshlán dom. Anois díreach tá mé ag foghlaim Gaeilge agus tá mé ag déanamh cúrsa le bheith i mo thréidlia teicneoir i Holyoke Community College. Déanaim dearmad ar an obair mar tá mé an-ghnóthach.

Rud eile a thaitníonn liom ná am a chaitheamh le mo chait. Mocha, Niela, Maeve agus Aisling is ainm dóibh. Tá siad seafóideach agus grámhar. Cuidíonn siad liom a bheith sásta.

Laoise Collins:

Rud a thaitníonn liom ná a bheith ag siúl le mo mhadra i mo chomharsanacht. Tá na crainnte go hálainn agus tá an féar glas ‘is tiubh. Is breá liom a bheith ag longadán ann le mo mhadra. Tugann sé seans dom sos a thógáil.

Taitníonn sé liom rudaí spéisiúla a léamh, mar tugann sé faoiseamh agus eolas dom. Is fearr liom stair agus úrscéalta stairiúla. Táim ag léamh “Winter of the World/Geimhhreadh an Domhain” le Ken Follett anois. Is maith liom litríocht taistil freisin.

Seoirse Podmore

Taitníonn an galf thar cionn liom. Tá spéis mhór agam sa galf. Imrím galf Dé Máirt, Déardaoin, agus Dé Domhnaigh. Cuireann an galf ar mo shuaimheas mé. Ta sé saor, gan stró. Feicim an nadúr ag obair. Feicim an bear yogi agus éin (seabhac, turcai allta) agus an fia agus an bobcat agus iora an maide,  ar foluain.
Gach lá, is breá liom a bheith ag éisteacht. Is maith liom ceol Phil Coulter, ach is fearr liom The Chieftains. Éistim le ceol Gaelach amháin.

Pádraigín Eagan

Téim go dti Ceanada sa samhradh. Téim go dti Quebec le mo chairde sa charr. Fágaimid ag a leathuair tar éis a hocht ar maidin. Is turas dhá uair dhéag é. Téim a chodladh amuigh faoin aer agus cois abhainn Saint Lawrence. Ar maidin duisím agus féachaim ar na míolta móra ag snámh. Téim go Quebec chun ainmhithe móra a fheiceáil. Tugann sé seans dom cupla focal Fraincíse a rá agus ainmhithe móra a fheiceáil cois abhainn. Is breá liom dul go Quebec, Ceanada!